پایش ضریب لرزه خیزی در مناطق لرزه خیز ایران بعنوان پیش نشانگر زلزله های آینده

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

ژئوتکنیک، عمران، مهندسی، دانشگاه زنجان، ایران

چکیده

یکی از بحث‌های پیچیده و مبهم علوم مهندسی زلزله بحث پیش‌بینی زمین لرزه است و تلاش‌های صورت گرفته در این راستا درصورتیکه از یک پایه فنی مناسب برخوردار باشد با اهمیت خواهند بود. زلزله‌های متوالی بوقوع پیوسته اخیر در نواحی مختلف ایران حاکی از بروز یک رژیم لرزه‌خیزی خاص در این کشور و مشوقی جهت بررسی ابعاد مختلف این پدیده می‌باشند. در این تحقیق آنالیزهایی برروی داده‌های کاتالوگ پژوهشگاه زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله انجام و به عنوان یک عامل تعیین‌کننده، پارامتر b رابطه گوتنبرگ-ریشتر مورد محاسبه قرار گرفته است. از آنجا که وجود روند کاهشی در مقادیر وابسته به زمان این پارامتر لرزه‌ای می‌تواند بیانگر تجمع تنش در منطقه مورد مطالعه باشد، برای بررسی احتمال وقوع زلزله‌های حاصل از تجمع تنش در مناطق مختلف، کشور ایران به 29 ناحیه تقسیم گردیده و در هر ناحیه پارامتر b در بازه زمانی بین سالهای 1388 الی 1396 محاسبه گردیده است. نتایج بدست آمده بسیار جالب توجه بوده و مطابقت کامل با آنچه اخیراً در مناطق مختلف ایران اتفاق افتاده دارد بطوریکه زلزله‌های بوقوع پیوسته بین سالهای 1396 الی 1397 همگی صدق ادعای این پهنه بندی را تایید می کنند و لذا این  نقشه پهنه‌بندی می‌تواند نواحی مربوط به وقوع زمین لرزه‌های آینده را به نمایش گذارد. 

کلیدواژه‌ها


1- Li, M., Wei, Z., 1983, Gravity variation before and after Tangshan earthquake, Tectonophysics, 97, 158.

2- Eftaxias, K., Kapiris, P., Dologlou, E., Kopanas, J., Bogris, N., Antonopoulos, G., Peratzakis, A., Hadjicontis, V., 2002, EM anomalies before the Kozani earthquake: A study of their behavior through laboratory experiment, Geophysics Research Letter, 29(8), 10.1029/2001GL013786.

3- Arabelos, D., Asteriadis, G., Contadakis, M., Zioutas, G., Xu, D., Zhang, C., Zheng, B., 2001, The use of an outlier detecting method in time series of continuous daily measurements of underground water level and temperature in earthquake prediction investigation, Tectonophysics, 338, 315-323.

4- Kopylova, G.N., Boldina, S.V., Smirnov, A.A., Chubarova, E.G., 2017, Experience in registration of variations caused by strong earthquakes in the level and physicochemical parameters of ground waters in the piezometric wells: the case of Kamchatka, Seismic Instruments. 53(4), 286-295.

5- Contadakis, M. E., Asteriadis, G., 2001, Recent results of the research for preseismic phenomena on the underground water and temperature in Pieria, northern Greece, Natural Hazards and Earth System Science, 1, 165-170.

6- Lu, J., Qian, F., Zhao, Y., 1999, Sensitivity analysis of the Schlumberger monitoring array: application to changes of resistivity prior to the 1976 earthquake in Tangshan, China, Tectonophysics, 307, 397-405.

7- Zhao, Y., Qian, F., 1994, Geoelectric precursors to strong earthquakes in China, Tectonophysics, 233(1–2), 99–113.

8- Asim, K.M., Martinez-Alvarez, F., Basit, A., lqbal, T., 2017, Earthquake magnitude prediction in Hindukush region using machine learning techniques, Natural Hazards, 85, 471-486.

9- Sammonds, P.R., Meredith, P.G., Main, I. G., 1992, Role of pore fluid in the generation of seismic precursors to shear fracture, Nature, 359, 228-230.

10- Gutenberg, B., Richter, C.F., 1944, Frequency of earthquake in California, Bulletin of Seismology Society of America, 34(4), 185 – 188.

11- Scholz, C. H., 1968, the frequency-magnitude relation of micro-fracturing in rock and its relation to earthquakes, Bulletin of Seismology Society of America, 58, 399-415.

12- Bufe, C. G., 1970, Frequency-magnitude variations during the 1970 Danville earthquake swarm, Earthquake Notes, 41, 3-6.

13- Schorlemmer, D., Wiemer, S., Wyss, M., 2005, Variations in earthquake-size distribution across different stress regimes, Nature international journal of science, 437, 539-542.

14- Nuannin, P., Kulhanek, Ota., Persson, Leif., 2005, Spatial and temporal b-value anomalies preceding the devastating off coast of NW Sumatra earthquake of December 26-2004, Geophysics Researches Letter, 32, L11307.

15- Molchan. G. M., Dmitrieve, O., 1990, Dynamics of magnitude-frequency relation of foreshocks, Physics Earth Planet International, 61, 99-112.

16- Monterroso, D., 2003, Statistical seismology studies in Central America: b-value, seismic hazard and seismic quiescence, Compr. Summaries Uppsala Diss. Fac. Sci. Technol. 897, 27 pp., Acta Univ. Upsaliensis, Uppsala, Sweden.

17- Wiemer, S., Wyss, M., 1997, Mapping the frequency-magnitude distribution in asperities: An improved technique to calculate recurrence times, Journal of Geophysics Research, 102, 15,115-15,128.

18- Jackson, J., McKenzie D., 1984, Active tectonics of the Alpine–Himalayan Belt between western Turkey and Pakistan, Geophysical Journal International, Vol 77(1):pp 185-264.

19- Berberian, M., 1986, Seismotectonics and earthquake-fault hazard study of the Karkheh Dams and River Project,  Jahad-e-Sazandegi, International Report, Tehran, 180p. (In Persian).

20- James, G. A., and Wynd, J. G., 1965, Stratigraphic Nomenclature of Iranian Oil Consortium Agreement Area, AAPG Bulletin, 49, 2182-2245.

21- Koop, W. and Stoneley, R., 1982, Subsidence History of the Middle East Zagros Basin, Permian to Recent, Philosophical Transactions of the Royal Society A, A305, 149-168.

22- Berberian, M., 2005, The 2003 Bam urban earthquake: A predictable seismotectonic pattern along the western margin of the rigid Lut block southeast Iran, Earthquake Spectra, 21(S1), 35-99.

23- Mouthereau, F., Tensi, J., Bellahsen, N., Lacombe, O., De Boisgrollier, T., Kargar, S., 2007b, Tertiary sequence of deformation in a thin-skinned/thick-skinned collision belt: The Zagros Folded Belt (Fars, Iran), Tectonics. 26, 1-28.

24- Mogi, K., 1967, Regional variation in magnitude-frequency relation of earthquake, Bulletin of Earthquake Research, 45, 313-325.

25- Kanamori,  H., 1981,  The  nature  of  seismic  patterns  before  large  earthquakes.  In Earthquake Prediction:  An International Review (Maurice Ewing Series), Vol.4, AGU, Washington D.C., 1-19.

26- Aki, K., 1965, Maximum likelihood estimate of b in the formula logN=a-bM and its confidence limits, Bulletin Earthquake Research, 43, 237-239.

27- Wossener, J., Wiemer, S., 2005, Assesing the quality of earthquake catalogues: estimating the magnitude of completeness and its uncertainty, Bulletin of Seismology Society of America, 95(2), 684-698.

28- Nava, F. A., Marquez-Ramirez, V. H., Zuniga F. R., Avila-Barrientos, L., Quinteros C.B., 2017, Gutenberg-Richter b-value maximum likelihood estimation and sample size, Journal of Seismology. 21, 127-135.

29- Shi, Y., Bolt, B. A., 1982, The standard error of the magnitude-frequency b-value, Bulletin of Seismology Society of America, 72, 1677-1687.

30- Jafari, M. A., 2008, The distribution of b-value in different seismic provinces of Iran, The 14th world conference on earthquake engineering, Beijing. China.

31- Earthquake Catalog, 2010, IIEES, Retrieved from http://www.iiees.ac.ir/fa/recentevents.